Trong logistics quốc tế, từ "vận đơn" (manifest) xuất hiện hầu như mỗi ngày — nhưng hệ thống "vận đơn điện tử" mà bạn phải khai báo lại khác nhau tùy quốc gia. Hải quan Trung Quốc có CCAM, Mỹ có AMS, Canada có ACI, EU có ICS2, Nhật Bản có AFR, và Trung Đông có quy tắc riêng. Bài viết này tổng hợp các yêu cầu khai báo vận đơn trước của các nước lớn thành bảng tra cứu nhanh, giúp nhân viên tuyến đầu bớt sơ suất và không bỏ lỡ hạn chót.
Hải quan Trung Quốc yêu cầu khai báo trước và kiểm soát rủi ro sớm đối với hàng hóa xuất nhập khẩu, nhằm nâng cao khả năng truy xuất chuỗi cung ứng, đẩy nhanh thông quan và bảo đảm an ninh thương mại. Dữ liệu trọng yếu gồm: thông tin chi tiết doanh nghiệp người gửi/người nhận (ví dụ: mã tín dụng xã hội thống nhất), mô tả hàng hóa chính xác, số kiện/khối lượng/thể tích và mã HS hàng hóa. Thời gian: với xuất khẩu đường biển, hàng container phải truyền dữ liệu vận đơn trước ít nhất 24 giờ trước khi xếp hàng; với xuất khẩu hàng không, vận đơn trước được truyền trước khi làm thủ tục khai báo hàng hóa.
Yêu cầu cốt lõi: mọi hàng hóa đến Mỹ (đường biển/hàng không) phải nộp đầy đủ dữ liệu vận đơn ít nhất 24 giờ trước khi xếp hàng/lên tàu. Hệ thống gắn trực tiếp với yêu cầu HTS (Biểu thuế Hài hòa) của Mỹ. Từ năm 2025, Mỹ siết chặt chế độ miễn thuế đối với hàng giá trị thấp, đòi hỏi phân loại mã HS chính xác hơn.
Tương tự AMS của Mỹ: dữ liệu vận đơn hàng biển được nộp 24 giờ trước khi xếp, hàng không 4 giờ trước khi máy bay khởi hành. Có thể coi đây là phiên bản Canada của AMS Mỹ.
Đây là hệ thống khai báo an ninh của EU cho toàn bộ hàng hóa nhập khẩu. Hệ thống yêu cầu theo từng giai đoạn một Tờ khai Tóm tắt Nhập khẩu (ENS) cho tất cả hàng hóa vào EU (gồm hàng không, biển, đường sắt và đường bộ) trước khi khởi hành. Dữ liệu phải cực kỳ chính xác; hải quan EU thực hiện đánh giá rủi ro an ninh trước khi hàng khởi hành, và hàng chưa được đánh giá rủi ro sẽ không được xếp lên phương tiện.
ICS2 được triển khai làm 3 giai đoạn: Giai đoạn 1 bắt đầu ngày 15 tháng 3 năm 2021, chủ yếu cho hàng chuyển phát nhanh hàng không tiền xếp và hàng bưu điện tiền xếp; Giai đoạn 2, từ ngày 1 tháng 3 năm 2023, bao phủ toàn bộ hãng hàng không, nhà giao nhận, hãng chuyển phát nhanh và bưu điện; Giai đoạn 3, từ ngày 1 tháng 4 năm 2025, mở rộng sang hàng di chuyển bằng đường biển, bộ và sắt, và trong một số trường hợp ngay cả người nhận cuối cùng tại EU cũng phải nộp dữ liệu khai báo điện tử nhập khẩu qua ICS2.
Nói đơn giản, ENS là "bài tập" nộp cho hệ thống ICS2, còn ICS2 là "nền tảng" tiếp nhận và chấm điểm bài tập đó.
Hãng vận tải phải nộp dữ liệu vận đơn 24 giờ trước khi tàu rời cảng nước ngoài để đến Nhật Bản.
Các quy tắc khác nhau theo từng nước, nhưng cốt lõi luôn là "khai báo trước, dữ liệu chính xác." Dưới đây là tóm tắt các nước chính:
① UAE MPCI (Thông tin Hàng hóa Tiền xếp Biển): tương tự AMS Mỹ và ENS EU, áp dụng cho hàng nhập khẩu, hàng trung chuyển và hàng container FROB. Cả hãng vận tải (MBL) và nhà giao nhận (HBL) đều phải khai báo và khớp nối, cung cấp số vận đơn, mã HS, số container/seal, thông tin người gửi/người nhận/người thông báo và MPCI Party ID (định danh duy nhất do NAIC cấp). Thời gian: hãng vận tải không tách vận đơn 24h trước khi xếp, có tách 6h trước; nhà giao nhận tách tầng cuối 24h trước khi xếp, tầng trung gian 6h trước.
② Nền tảng Fasah Ả Rập Xê Út: hàng biển phải khai báo qua Fasah; khai báo muộn hoặc sai sót có thể bị giữ hàng, phạt (tối đa 5% giá trị hàng) hoặc trì hoãn thông quan. Yêu cầu mã HS (6–10 chữ số), số thuế TIN 15 chữ số hợp lệ, mô tả hàng hóa (bằng tiếng Anh, cụ thể), thông tin người gửi/người nhận, số container/seal, v.v. Khai báo trước ít nhất 24 giờ trước khi đến cảng Ả Rập Xê Út; khuyến nghị nộp trong vòng 24 giờ sau khi xếp hàng.
③ Qatar: POD (cảng dỡ) trên vận đơn phải ghi "Hamad port, Qatar", và FND (điểm đến cuối) phải ghi "Hamad port, Al Wakra, Qatar"; hải quan nơi đến không chấp nhận phương tiện trên 5 năm tuổi.
④ Oman: tên, địa chỉ, thành phố, quốc gia và liên hệ của cả người nhận và bên thông báo phải được cung cấp và thể hiện trên vận đơn.
⑤ Jordan: mọi hàng đến Jordan phải hiển thị mã HS 4 chữ số trong mô tả hàng hóa; hàng hỗn hợp phải gửi với thông tin hàng được tách theo mã HS.
⑥ Israel: tên công ty, địa chỉ, thành phố, quốc gia và mã VAT hoặc số ID của người gửi, người nhận và bên thông báo phải được cung cấp và thể hiện trên vận đơn; mọi hàng đến Israel và hàng trung chuyển yêu cầu mã HS 6 chữ số; người nhận hoặc bên thông báo phải là công ty địa phương Israel.
⑦ Bahrain: tên công ty người nhận Bahrain, địa chỉ, thành phố, quốc gia và điện thoại phải được cung cấp và thể hiện trên vận đơn.
⑧ Kuwait: người nhận và bên thông báo trên vận đơn phải hiển thị số điện thoại liên hệ chính xác; cùng một người nhận chỉ được nhập khẩu một phương tiện trong vòng hai năm, và phương tiện phải dưới 5 năm tuổi.
⑨ Ai Cập ACI (Thông tin Hàng hóa Khai báo Trước): mọi hàng nhập khẩu vào SOKHNA phải khai báo trước thông tin hàng hóa và cung cấp ACI, hiển thị trên cả vận đơn và manifest, nếu không hàng có thể bị trả lại. Số ACI phải xuất hiện trên vận đơn và manifest, với khai báo trước hoàn tất trước khi xếp hàng.
Dù là hệ thống của nước nào, quy luật đều giống nhau: khai báo trước, giữ dữ liệu chính xác và theo sát hạn chót. Làm rõ các yêu cầu vận đơn và đẩy chúng lên giai đoạn đặt chỗ (booking) là cách đơn giản nhất để tránh hàng bị gạt, chậm trễ và phạt.
Để iCloud ERP quản lý chứng từ, mã HS và hạn chót cho bạn. Đặt lịch tư vấn.
